Foto simbolikeTërmet i fuqishëm godet Kumamoton në juglindje të Japonisë, të paktën 13 të vdekur
Një tërmet i fuqishëm goditi prefekturën Kumamoto në ishullin jugor japonez Kyushu të martën pasdite, duke vrarë të paktën 13 persona dhe duke lënduar qindra të tjerë. Rreth një orë më vonë një shpërthim shkatërroi një qendër tregtare në prefekturë, dhe oxhaku i një fabrike u shemb, duke lënë punëtorë të pagjetur. Kryeministrja Sanae Takaichi e cilësoi kërkimin si një garë kundër kohës, ndërsa mbi 9,000 persona kaluan natën në qendra evakuimi.
Çfarë ndodhi
Tërmeti goditi në orën 16:27 me kohë vendore (0727 GMT) të martën, me epiqendër rreth 20 km në jug të qytetit Kumamoto, një qytet me rreth 700,000 banorë; USGS-ja e vendosi epiqendrën pranë qytetit bregdetar Uto. Agjencia Meteorologjike Japoneze e matoi magnitudën në 7.1 dhe intensitetin maksimal në nivelin 7 të shkallës japoneze shindo, ndërsa USGS-ja fillimisht raportoi 7.1 dhe më vonë e rishikoi vlerësimin në 6.8. Autoritetet lëshuan një paralajmërim për cunami deri në një metër për gjirin e Ariakes dhe të Yatsushiros dhe e hoqën atë brenda dy orëve. Në qendrën tregtare Aeon pranë Kumamotos, e cila strehon rreth 200 dyqane dhe ishte rihapur në qershor pasi ishte rindërtuar pas tërmeteve të vitit 2016, një pjesë e katit të dytë u shemb dhe një shpërthim ndodhi rreth 40 deri 60 minuta pas dridhjes; shpëtimtarët nxorën tetë persona, dy gra në të 20-at u konfirmuan të vdekura, dhe NHK raportoi se fillimisht 20 deri 30 punonjës ishin të pagjetur. Shpëtimtarët thanë se ndjenë erë gazi, por një zëdhënës i qeverisë tha se shkaku i shpërthimit nuk ishte konfirmuar. Një oxhak u shemb në një impiant të Nippon Paper Industries në Yatsushiro, rrugë, ura dhe një pjesë muri e Kalasë së Kumamotos të shekullit të 17-të u dëmtuan, rreth 48,000 familje mbetën pa energji elektrike dhe 140,000 pa ujë, ndërsa operatori i impiantit Kyushu Electric Power raportoi se nuk kishte parregullsi në impiantet e Sendait dhe Genkait.
Vështrimi nga jashtë
Mediat e Gjirit dhe ato turke, që rimarrin materiale nga AFP dhe Reuters, si dhe agjencia ruse TASS, vënë në pah pasojat industriale dhe bërthamore: gjendjen e reaktorëve, evakuimin e stafit të TSMC-së dhe mbylljen e impianteve të Toyota, Honda dhe Daihatsu. Al Jazeera dhe Daily Sabah e vendosin ngjarjen në kontekstin e historisë sizmike të Japonisë, duke përmendur tërmetet e Kumamotos të vitit 2016, që vranë 273 persona, dhe fatkeqësinë e vitit 2011 në Fukushima. The National thekson shpërthimin në qendrën tregtare dhe dëshmitë e dëshmitarëve okularë nga rrugët përreth, në vend të reagimit shtetëror.
Çfarë mund të ndodhë
Deri të mërkurën në mëngjes qeveria numëroi 9,186 persona në 506 qendra evakuimi në pesë prefektura, pasi rreth 300,000 banorëve u ishte kërkuar të largoheshin nga shtëpitë e tyre. Forcat e Vetëmbrojtjes së Japonisë mobilizuan 3,600 vetë dhe 20 aeroplanë, shifër që ana e mbrojtjes më vonë e ngriti mbi 4,500 ushtarë, me ekipe të përqendruara te qendra tregtare dhe fabrika e letrës, ku dy punëtorë u dërguan në spital me ndalim të zemrës dhe nëntë vazhdojnë të mungojnë. Agjencia Meteorologjike Japoneze (JMA) ka regjistruar mbi 60 pasgoditje me magnitudë 1 deri në 4 dhe paralajmëron për tërmete të tjera të fuqishme dhe rrëshqitje dheu për rreth një javë, ndërsa temperaturat mbi 35°C rrisin rrezikun e goditjes nga nxehtësia për njerëzit pa energji elektrike apo ujë. Autoritetet po hetojnë një shpërthim të dyshuar gazi, ndërsa kompanitë po vlerësojnë dëmet në impiantet e tyre; TSMC deklaroi se stafi i saj është i sigurt dhe operacionet po rifillojnë.